Lắp dựng và cất nóc nhà gỗ 5 gian thông hiên tại Thanh Hoá là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bộ khung ngôi nhà gỗ dần hoàn thiện sau thời gian gia công tại xưởng. Để dựng lên một công trình chắc chắn, cân đối và giữ được nét đẹp của kiến trúc cổ truyền, từng cấu kiện gỗ cần được lắp ghép đúng vị trí, các mối mộng ăn khớp và hệ cột được căn chỉnh cẩn thận.

Tại công trình Thanh Hoá, Nhà gỗ Phúc Lộc luôn chú trọng cả chất lượng lắp dựng lẫn việc phối hợp với gia chủ trong ngày cất nóc. Chúng tôi kiểm tra cấu kiện, theo dõi độ ăn khớp của các mối mộng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện nghi lễ diễn ra chu đáo, đúng trình tự, giúp quý gia chủ lưu giữ trọn vẹn ý nghĩa của ngày trọng đại. 

1. Thông tin tổng quan công trình 

Bài toán đặt ra: Gia chủ đến từ vùng đất Thanh Hoá, là người yêu thích nét kiến trúc cổ truyền thống. Có mong muốn thực hiện một ngôi nhà gỗ 5 gian kích thước hợp lý, trên quỹ đất khoảng 500m2, có không gian thờ, có nơi ở phục vụ nhu cầu của gia đình. Sau khi tìm hiểu nhiều thông tin về (nếp nhà, năng lực sản xuất, hệ thống nhà xưởng…), đã quyết định lựa chọn đơn vị nhà gỗ Phúc Lộc là nơi thực hiện lắp dựng và hoàn thiện công trình. 

Giải pháp thực hiện: Nhà gỗ Phúc Lộc sau khi nắm bắt được những thông tin và mong muốn của gia chủ, cũng như nhận được sự tin tưởng cao từ phía gia đình. Đã khảo sát thực tế và lên phương án thi công chi tiết cho ngôi nhà gỗ 5 gian. Kiểu nhà được thực hiện là ngôi nhà gỗ 5 gian thông hiên, có hai buồng ngủ, với 3 gian giữa để thờ và tiếp khách. Về kích thước thiết kế cân đối và hài hoà tỷ lệ 16,6 x 8,33m. Sử dụng dòng gỗ lim Nam Phi, quy mô 26 cột, lắp dựng và hoàn thiện vào cuối năm 2026 là có thể đi vào sử dụng. 

1.1  Thông tin chính công trình

• Loại hình: nhà gỗ 5 gian thông hiên
• Quy mô: 26 cột 
• Chất liệu: Gỗ lim Nam Phi 
• Tổng diện tích khuôn đất: 500m2
• Địa điểm: Triệu Sơn – Thanh Hoá 
• Thời gian hoàn thiện: 6 tháng

1.2 Thông số kỹ thuật nhà gỗ 5 gian thông hiên 

• Mẫu thiết kế nhà gỗ 5 gian thông hiên có chiều dài 16,6m, chiều rộng nhà 8,33m (bao gồm hiên – không tính bậc tam cấp). Kích thước các gian gồm: gian chính giữa 3,1m, hai gian bên có khoảng gian 3m, hai gian ngoài cùng 3,5m (kích thước tính tim cột)
• Mẫu thiết kế nhà gỗ 5 gian có 26 cột, thứ tự đường kính các cột như sau: cột cái có đường kính 31cm, cột có có đường kính 28cm, cột hiên và cột hậu có đường kính 26cm.
• Dòng gỗ sử dụng là gỗ lim tali Nam Phi hàng thương hiệu

2. Quá trình lắp dựng nhà gỗ 5 gian thông hiện tại Thanh Hoá?

Nhà gỗ Phúc Lộc tập trung kiểm soát từng công đoạn lắp dựng, từ kiểm tra cấu kiện đến căn chỉnh hệ khung, dưới sự giám sát của bác thợ cả, kỹ sư hiện trường, cụ thể như sau:

2.1 Đưa các cấu kiện từ xưởng đến Thanh Hoá và Kiểm tra trước khi lắp dựng 

• Sau thời gian gia công tại xưởng, các cấu kiện gỗ được tập kết để chuẩn bị lắp dựng. Với công trình có 26 cột và hệ khung gồm nhiều cấu kiện liên kết với nhau, việc phân loại theo vị trí sử dụng giúp đội thợ xác định đúng cấu kiện cần lắp, hạn chế nhầm lẫn giữa các bộ phận có hình dáng gần giống nhau.
• Trước khi lắp dựng, các vị trí mộng và bề mặt tiếp giáp cần được kiểm tra bởi thợ cả. Đồng thời kiểm tra mặt bằng nền móng, tim cột, tường xây đã chuẩn và đủ điều kiện cho việc lắp dựng nhà gỗ 5 gian hay chưa, công việc này được thực hiện bởi kỹ sư hiện trường. 

Tôi cần tư vấn

2.2 Lắp dựng các cấu kiện chính tạo liên kết cho khung

• Khi các cấu kiện đã được xác định đúng vị trí, đội thợ tiến hành lắp dựng hệ khung theo phương án thi công. Các cột, xà và cấu kiện thuộc từng bộ vì được liên kết với nhau thông qua hệ mộng gỗ theo thiết kế, từng bước hình thành kết cấu chính của ngôi nhà.
• Ở giai đoạn này, điều quan trọng không chỉ là đưa cấu kiện vào đúng vị trí mà còn phải kiểm soát độ thẳng của cột, khoảng cách giữa các cột và độ ăn khớp tại các điểm liên kết. Thứ tự lắp dựng sẽ là từ gian giữa ra hai gian bên và từ trước ra sao với các cấu kiện chính trước. 
• Quá trình lắp dựng đội thợ sẽ luôn được hỗ trợ bởi giàn cẩu trục gỗ, giúp nâng đỡ các cấu kiện lớn như: cột, kẻ, xà, bẩy…Điều này giúp rút ngắn thời gian lắp dựng nhưng vẫn đảm bảo an toàn thi công cho nhà gỗ 5 gian. 

>Xem thêm: Quá trình thi công thực tế công trình

2.3 Lắp dựng các cấu kiện chi tiết của bộ khung nhà gỗ 5 gian

• Khi hệ khung chính dần hoàn thiện, thì đội ngũ thợ tiếp tục hoàn thiện các cấu kiện chi tiết của ngôi nhà như: con rường, kẻ hiên, bẩy hậu, câu đầu…từng chi tiết góp phần tạo nên đặc trưng của kiến trúc nhà gỗ cổ truyền. 
• Đây là lúc quý gia chủ có thể nhìn ngôi nhà 5 gian của mình khác hoàn toàn so với giai đoạn cấu kiện còn nằm riêng lẻ tại xưởng. Tỷ lệ giữa các gian, chiều cao hệ cột, độ vươn của hiên và mối quan hệ giữa các bộ vì bắt đầu tạo thành diện mạo thực tế của công trình.

3. Sau khi lắp dựng khung, thì kiểm tra những gì trước khi cất nóc

Trước khi cất nóc, chúng tôi kiểm tra tổng thể bộ khung nhà gỗ 5 gian thông hiên, tập trung vào các yếu tố:

• Cao độ và độ cân bằng: Kiểm tra hệ vì, xà và các cấu kiện khung có đảm bảo cao độ và độ cân bằng hay không. Nếu đạt thì cho thực hiện lắp đặt phần mái để phát hiện sai lệch cần chỉnh sửa ngay.

• Độ ổn định của bộ khung: Rà soát các liên kết và điều kiện an toàn, đảm bảo bộ khung được căn chỉnh đúng kỹ thuật trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo.

4. Nghi lễ cất nóc nhà gỗ 5 gian thông hiên: cột mốc quan trong khi làm nhà gỗ truyền thống

4.1 Cất nóc một dấu mốc trong tiến trình thi công nhà gỗ 5 gian thông hiên 

Cất nóc là dấu mốc quan trọng trong quá trình thi công nhà gỗ 5 gian thông hiên, vừa đánh dấu bước hoàn thiện hệ khung, vừa mở đầu cho giai đoạn lợp mái và hoàn thiện công trình. Tại công trình Thanh Hoá, trước khi bước vào thời điểm này, chúng tôi tập trung rà soát các hạng mục kỹ thuật để bảo đảm hệ khung được lắp dựng đúng thiết kế và sẵn sàng cho các công đoạn tiếp theo: 

• Kiểm tra bộ khung: vị trí cột, liên kết mộng và độ cân bằng phải đúng vị trí và cân bằng.
• Xác nhận mốc thi công: khung nhà gỗ 5 gian đạt yêu cầu mới tiến hành cất nóc.

Tiến trình chuẩn bị và thực hiện cho nghi lễ cất nóc bao gồm: 

• Sự chuẩn bị trước khi cất nóc: Bố trí khu vực hành lễ là vị trí thực hiện nghi lễ cần thuận tiện cho gia đình nhưng không cản trở đường di chuyển, khu vực nâng hạ hoặc phạm vi làm việc của thợ, cụ thể gian giữa ngôi nhà. Lễ vật không có một danh mục bắt buộc áp dụng cho mọi gia đình. Tùy phong tục địa phương và quan niệm của quý gia chủ, mâm lễ có thể được chuẩn bị gồm: hoa quả, trầu cau, gà, rượu nước, xôi, vàng mã…
• Gia đình và đội ngũ thi công thực hiện nghi lễ: Gia chủ tiến hành các nghi thức cúng cất nóc theo phong tục truyền thống. Sau đó cùng đội thợ làm nhà gỗ tiến hành đưa thanh nóc được bọc trong vải đỏ đặt vào vị trí của bộ khung, đồng thời tán lộc xuống bên dưới cho con cháu, đội ngũ thợ làm nhà gỗ. 
• Kết thúc buổi lễ: Gia chủ hoàn tất nghi thức dâng hương, tạ lễ và hạ lễ theo phong tục, sau đó tiếp tục các công việc tiếp theo của công trình nhà gỗ 5 gian. 

4.2 Ý nghĩa của lễ cất nóc nhà gỗ lim Nam Phi 5 gian thông hiên

• Theo quan niệm truyền thống, lễ cất nóc là dịp để gia chủ thành tâm báo cáo với tổ tiên, thần linh về quá trình dựng nhà. Nghi lễ thể hiện lòng thành kính, biết ơn nguồn cội và mong cầu sự phù hộ cho công trình được hoàn thành thuận lợi, gia đình sinh sống bình an. 
• Khi bộ khung gỗ dần thành hình và bước vào giai đoạn làm mái, nghi lễ cất nóc ghi dấu công sức của gia chủ cùng đội ngũ thợ đã tham gia xây dựng công trình. 

Tôi cần tư vấn

5. FAQ –  lắp dựng và cất nóc nhà gỗ 5 gian 

1. Vì sao nhà gỗ 5 gian cần đánh dấu cấu kiện trước khi vận chuyển? 

Trả lời: Mỗi cấu kiện có vị trí và chức năng riêng trong bộ khung. Đánh dấu theo bản vẽ giúp thợ xác định đúng vị trí khi lắp ghép, hạn chế nhầm lẫn giữa các cấu kiện có hình dáng gần giống nhau và giảm nguy cơ phải tháo lắp nhiều lần.

2. Có bắt buộc phải xem ngày đẹp khi cất nóc nhà gỗ không? 

Trả lời: Việc xem ngày phụ thuộc vào quan niệm và phong tục của gia đình. Gia chủ có thể chọn ngày phù hợp với tín ngưỡng riêng, nhưng vẫn cần cân đối với tiến độ thi công, điều kiện thời tiết và khả năng tổ chức thực tế.

3. Có cần kiểm kê toàn bộ cấu kiện gỗ trước khi đưa đến công trình không? 

Trả lời: Có. Cấu kiện nên được đối chiếu với bản vẽ và danh mục thống kê, gồm tên cấu kiện, số lượng, kích thước và vị trí lắp đặt. Việc kiểm kê giúp phát hiện sớm cấu kiện thiếu, nhầm vị trí hoặc sai quy cách, tránh phải dừng thi công để chờ gia công bổ sung. 

4. Nếu phát hiện cột gỗ bị cong hoặc nứt trước ngày dựng thì xử lý thế nào? 

Trả lời: Không nên tự kết luận cấu kiện còn sử dụng được chỉ dựa vào mức độ nhìn thấy bằng mắt thường. Đơn vị thi công cần xác định vị trí, chiều sâu, mức độ nứt hoặc cong, sau đó đánh giá ảnh hưởng đến khả năng chịu lực và phương án sử dụng. Cấu kiện có dấu hiệu bất thường cần được xử lý hoặc thay thế khi chưa lắp dựng. 

5. Gia chủ ở xa có thể giám sát quá trình lắp dựng nhà gỗ 5 gian như thế nào? 

Trả lời: Gia chủ có thể yêu cầu cập nhật hình ảnh, video và biên bản tại các mốc quan trọng như kiểm kê cấu kiện, kiểm tra móng, dựng cột, lắp hệ vì và nghiệm thu. Tuy nhiên, hình ảnh không thay thế hoàn toàn việc kiểm tra kỹ thuật tại hiện trường. Hợp đồng nên xác định rõ người chịu trách nhiệm báo cáo và xác nhận các mốc nghiệm thu. 

Kết luận 

Quá trình lắp dựng và cất nóc nhà gỗ 5 gian thông hiên tại Thanh Hoá không chỉ đánh dấu bước hoàn thiện phần khung mái, mà còn thể hiện sự chỉn chu trong từng công đoạn thi công và ý nghĩa của nghi lễ truyền thống. Để công trình đạt độ chắc chắn, cân đối và giữ được vẻ đẹp theo thời gian, kinh nghiệm của người thợ cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa khâu gia công và lắp dựng đóng vai trò rất quan trọng. 

Nếu quý vị đang có kế hoạch làm nhà gỗ 3 gian, 5 gian thông hiên hoặc nhà gỗ có quy mô riêng, Phúc Lộc sẵn sàng tư vấn phương án thiết kế, lựa chọn gỗ và dự toán phù hợp. Chúng tôi nhận thi công nhà gỗ trọn gói theo diện tích, nhu cầu sử dụng và ngân sách thực tế của từng gia đình. Hãy liên hệ Nhà gỗ Phúc Lộc để được trao đổi cụ thể, từ đó lựa chọn phương án phù hợp trước khi bắt tay vào xây dựng công trình tâm huyết của gia đình.

Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc

Số điện thoại: 0973812666

Nhận tư vấn thiết kế từ KTS Chuyên gia của Nhà gỗ Phúc Lộc

Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)

--> Click xem vị trí bản đồ đường đi tới Xưởng Phúc Lộc

>Tham khảo: những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ

Quét mã QR Zalo để được tư vấn và gửi báo giá chi tiết