Có những công trình nhà gỗ không chỉ được nhìn nhận qua đường nét kiến trúc, mà còn qua câu chuyện của người dành cả đời gắn bó với nghề mộc. Nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn là công trình của nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến – người có mối liên hệ với đơn vị tiền thân của Nhà gỗ Phúc Lộc. Chính điều đó khiến công trình mang ý nghĩa đặc biệt: những yêu cầu về kiến trúc, hoa văn và kỹ thuật không chỉ đến từ gia chủ, mà còn từ góc nhìn của một người am hiểu nghề.

Với chúng tôi, hoàn thiện ngôi nhà này không đơn thuần là đáp ứng yêu cầu thi công trên tầng cao, mà còn là cơ hội thể hiện năng lực gia công, lắp dựng và gìn giữ những tiêu chuẩn của nghề mộc truyền thống. Qua công trình, Phúc Lộc muốn làm rõ giá trị của sự kế thừa: hiểu nghề, tôn trọng yêu cầu của người làm nghề và chuyển những yêu cầu ấy thành chất lượng thực tế.

1. Nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến và mối liên hệ với đơn vị tiền thân nhà gỗ Phúc Lộc

Nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến là người đặt nền tảng nghề mộc trong gia đình, đồng thời là cha của ông Nguyễn Huy Khiêm – người sáng lập Nhà gỗ Phúc Lộc. Sự hình thành và phát triển của Phúc Lộc gắn với quá trình cha truyền con nối, trong đó kinh nghiệm làm nhà gỗ cổ truyền được tích lũy qua thực tiễn, truyền lại giữa các thế hệ và tiếp tục phát triển theo yêu cầu thi công hiện nay. 

Mối liên hệ này tạo nên những giá trị cốt lõi trong cách Phúc Lộc tiếp cận mỗi công trình:

• Kế thừa kinh nghiệm nghề: Những hiểu biết về kết cấu khung gỗ, tỷ lệ cấu kiện, kỹ thuật liên kết mộng và nghệ thuật đục chạm là nền tảng để thế hệ sau tiếp tục thực hành, hoàn thiện tay nghề.
• Kết hợp truyền thống với tổ chức thi công hiện đại: Từ nền tảng nghề của gia đình, đơn vị Nhà gỗ Phúc Lộc trở thành đơn vị thi công nhà gỗ chuyên nghiệp, được phân chia thành bộ phận chuyên trách, có hệ thống nhà xưởng, máy móc hiện đại.  
• Giá trị đối với gia chủ: Với chúng tôi, kế thừa nghề không chỉ là giữ lại kỹ thuật cũ, mà còn là vận dụng kinh nghiệm đúng chỗ, kiểm soát chất lượng qua từng công đoạn và đáp ứng yêu cầu riêng của mỗi nếp nhà.

>Xem thêm: Các kiến thức hay về nhà gỗ

2. Công trình của nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến và tiêu chuẩn nghệ nhân đặt ra khi làm nhà

Nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn là công trình có yêu cầu thi công đặc biệt, bởi việc hoàn thiện một nếp nhà gỗ cổ truyền ở vị trí cao không chỉ phụ thuộc vào tay nghề thợ làm nhà gỗ mà còn đòi hỏi khả năng phối hợp giữa kiến trúc, cấu kiện gỗ và điều kiện mặt bằng thực tế.

Bối cảnh: Ngôi nhà thờ gỗ 3 gian được thi công thực tế tại làng nghề mộc lâu đời Chàng Sơn. Căn nhà thờ được lắp dựng trên tầng 3 của ngôi nhà hiện đại đã được xây dựng từ lâu và hiện tại vẫn đang sinh sống.

Yêu cầu của nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến: Với sự am hiểu sâu sắc về nghề làm nhà gỗ và kiến trúc truyền thống, nghệ nhân đặc biệt chú trọng việc gìn giữ những giá trị kiến trúc truyền thống, bảo đảm ngôi nhà thờ gỗ 3 gian vừa đúng tinh thần cổ truyền, vừa thể hiện được nét tinh tế trong từng chi tiết. 

• Về kiến trúc: Từ tỷ lệ gian, hệ cột, cấu kiện mái và các chi tiết chạm khắc cần hài hòa, tránh để điều kiện thi công trên tầng cao làm mất cân đối tổng thể. Bởi người nghệ nhân luôn biết rõ nếu chỉ thu nhỏ hoặc điều chỉnh cấu kiện theo điều kiện mặt bằng mà thiếu tính toán, ngôi nhà có thể mất đi vẻ bề thế và sự hài hòa vốn có của kiến trúc cổ truyền.
• Về vật liệu: Sử dụng đồng bộ một loại gỗ duy nhất cho công trình, đó là dòng gỗ lim tali Nam Phi. Sự lựa chọn này thể hiện mong muốn thống nhất chất liệu giữa các cấu kiện, tạo sự đồng đều về màu sắc và diện mạo, đồng thời giúp việc kiểm soát quy cách gỗ trong quá trình gia công, lắp dựng được nhất quán.
• Về đục chạm: Đặc biệt, từng hoa văn, họa tiết đục chạm đều được nghệ nhân lựa chọn kỹ lưỡng và yêu cầu thực hiện theo ý đồ riêng. Từng chi tiết được cân nhắc kỹ về tỷ lệ và cách thể hiện nhằm không làm tổng thể bị rối mắt, cũng là dấu ấn riêng được nghệ nhân gìn giữ qua cách làm nghề, thay vì chỉ việc sao chép những mẫu hoa văn có sẵn.

3. Công trình nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 đã thể hiện những tiêu chuẩn của người nghệ nhân như thế nào?

3.1 Thông số kỹ thuật của nhà gỗ 3 gian trên tầng 3

• Loại hình: nhà gỗ 3 gian trên tầng 3
• Quy mô: 22 cột 
• Chất liệu: Gỗ lim tali Nam Phi 
• Diện tích khuôn viên đất: Khoảng 300m2
• Địa điểm: Chàng Sơn Hà Nội 
• Thời gian hoàn thiện: 4 tháng

Nhà gỗ 3 gian chiều dài 7,86m; chiều sâu nhà 6,66m (bao gồm hiên – không tính bậc tam cấp). Gian chính giữa có khoảng gian 2,53m, hai gian bên có khoảng gian 2,35m (kích thước tính tim cột)

Ngôi nhà gỗ 3 gian 22 cột thứ tự kích thước các cột như sau: cột cái có đường kính 27cm, cột con có đường kính 25cm, cột hậu và cột hiên có đường kính 24cm. 

3.2 Giải pháp thi công nhà gỗ 3 gian trên tầng 3

• Đánh giá điều kiện công trình: Do nhà gỗ được thi công trên tầng 3 của ngôi nhà hiện đại đã xây dựng từ trước, việc khảo sát cần chú ý đến mặt bằng, lối tiếp cận, vị trí tập kết cấu kiện và điều kiện tổ chức thi công. Riêng khả năng chịu tải của kết cấu được kiểm tra và đánh giá tổng thể là phù hợp.
• Phối hợp kiến trúc với điều kiện thực tế: Kiến trúc sư Phúc Lộc đã đối chiếu yêu cầu về tỷ lệ gian, hệ cột, cấu kiện mái và hoa văn đục chạm với mặt bằng thi công. Nhằm giúp quý gia chủ nhận diện sớm những điểm cần điều chỉnh, tránh phát sinh thay đổi khi cấu kiện đã gia công hoặc đưa lên tầng cao.
• Kiểm tra cấu kiện trước khi vận chuyển: Các cấu kiện của nhà 3 gian trên tầng 3 được chúng tôi chú trọng đối chiếu kích thước, quy cách và vị trí liên kết của từng cấu kiện với bản vẽ. Đặc biệt, các mối mộng được kiểm tra độ ăn khớp để hạn chế việc phải sửa chữa trong điều kiện thi công chật hẹp.
• Tổ chức vận chuyển và lắp dựng: Phương án đưa gỗ lên tầng 3 cần tính toán kỹ, quá trình vận chuyển tuy ngắn thuận lợi, nhưng chỉ đến đầu ngõ. Vậy nên khi trung chuyển các cấu kiện vào trong phải sử dụng xe nhỏ, chia thành nhiều chuyến. Đặc biệt cũng phải lựa chọn các hệ cẩu nhỏ phù hợp để khi lắp dựng hỗ trợ tối đa đội thợ. 

Tôi cần tư vấn

3.3 Kết quả hoàn thiện của ngôi nhà thờ gỗ 3 gian 

• Tỷ lệ tổng thể: Bố cục ba gian có 22 cột và cấu kiện mái được thể hiện hài hòa theo phương án kiến trúc đã thống nhất, giữ được nét kiến trúc đặc trưng của nhà gỗ kẻ truyền Bắc Bộ.
• Hoa văn, họa tiết đục chạm: Dấu ấn của công trình còn nằm ở những bức tranh trên vì thuận được nghệ nhân đục chạm tinh xảo, với các họa tiết mang ý nghĩa nhân văn như cá chép hóa rồng, tùng lộc. Mỗi chi tiết được lựa chọn có chủ đích, vừa tạo điểm nhấn thẩm mỹ, vừa gửi gắm những quan niệm tốt đẹp về sự thành đạt, trường thọ và cuộc sống an lành, thay vì sử dụng hoa văn theo lối đại trà. 
• Độ chính xác khi hoàn thiện: Chất lượng khung nhà 3 gian trên tầng 3 được thể hiện qua sự cân đối giữa các bộ phận từ hệ cột, xà, kẻ, bầy, sự ăn khớp của các mối mộng và vị trí lắp đặt. 

4. Những giá trị nghề được kế thừa tại nhà gỗ Phúc Lộc hiện nay 

Tại Nhà gỗ Phúc Lộc, chúng tôi coi kinh nghiệm nghề là nền tảng để tiếp tục hoàn thiện năng lực thi công, đáp ứng yêu cầu ngày càng cụ thể của mỗi gia chủ. 

• Giữ đúng tỷ lệ kiến trúc cổ truyền: Chúng tôi coi trọng sự cân đối giữa cột, vì, mái và tổng thể công trình. Tiêu chuẩn này tại Nhà gỗ Phúc Lộc được cụ thể hóa từ khâu thống nhất bản vẽ đến kiểm tra cấu kiện và lắp dựng tại công trình. Ví dụ như: với một ngôi nhà gỗ 3 gian, tiêu chuẩn dài rộng khung số đẹp thường sẽ là 9 x 7m, dạ tàu sẽ khoảng 2,55 đến 2,62m, lòng nhà khoảng 5,1m…
• Kế thừa những nét đục chạm hoa văn nhà cổ xưa: Một trong những giá trị nghề mà chúng tôi luôn chú trọng gìn giữ và phát huy là nghệ thuật đục chạm hoa văn trên các cấu kiện gỗ. Những họa tiết truyền thống như tùng – cúc – trúc – mai, hoa sen, long – ly – quy – phượng được thể hiện trên cửa bức bàn, kẻ hiên, khung song ô thoáng và đồ thờ, vừa tạo điểm nhấn thẩm mỹ, vừa gửi gắm ý nghĩa văn hóa trong kiến trúc cổ truyền. Tại các công trình do Nhà gỗ Phúc Lộc thi công hiện nay, chúng tôi chú trọng sự hài hòa giữa đường nét chạm khắc, tỷ lệ cấu kiện và phong cách kiến trúc tổng thể. 

5. Giá trị tham khảo của nghề làm nhà gỗ truyền thống đối với khách hàng

• Tiêu chuẩn của người làm nghề: Một nếp nhà gỗ đạt giá trị không chỉ nhờ hoa văn đục chạm đẹp, mà còn ở tỷ lệ kiến trúc cân đối, cấu kiện đúng quy cách và sự hài hòa của tổng thể. Đây là những yếu tố quý gia chủ nên quan sát, trao đổi và thống nhất ngay từ khâu tham quan xưởng, nhà mẫu, lên phương án thiết kế thay vì chỉ đánh giá khi công trình đã hoàn thiện.
• Cách đánh giá đơn vị thi công: Theo kinh nghiệm của Nhà gỗ Phúc Lộc, quý gia chủ nên đánh giá năng lực của một đơn vị thi công nhà gỗ trên nhiều phương diện, thay vì chỉ dựa vào hình ảnh công trình đã hoàn thiện. Những yếu tố cần xem xét gồm lịch sử hình thành và kinh nghiệm thực tế, năng lực sản xuất, hệ thống nhà xưởng, đội ngũ thợ lành nghề và khả năng kiểm soát xuyên suốt từ thiết kế, gia công cấu kiện đến lắp dựng. Đây là cơ sở để nhận diện năng lực thi công thực chất, đồng thời giúp gia chủ chủ động hơn trong việc lựa chọn đối tác phù hợp với quy mô, yêu cầu kiến trúc và ngân sách của công trình.

Tôi cần tư vấn 

6. FAQ –  nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 

1. Làm thế nào để hạn chế thấm dột cho nhà gỗ 3 gian trên tầng 3? 

Trả lời: Cần xử lý đồng bộ hệ mái, máng và đường thoát nước, lớp chống thấm sàn cùng các vị trí tiếp giáp với tường hoặc kết cấu bên dưới. Trước khi bàn giao, nên kiểm tra các vị trí có nguy cơ đọng nước, thấm ngược và ảnh hưởng đến chân cột gỗ để hạn chế hư hỏng trong quá trình sử dụng. 

2. Cần chuẩn bị gì trước khi thuê đơn vị thi công nhà gỗ 3 gian trên tầng 3? 

Trả lời: Gia chủ nên chuẩn bị hồ sơ thiết kế và hiện trạng công trình, xác định nhu cầu thờ tự, diện tích dự kiến và ngân sách. Đồng thời, cần yêu cầu đánh giá kết cấu, thống nhất phương án vận chuyển cấu kiện, phạm vi báo giá, tiến độ và tiêu chí nghiệm thu. Đây là cơ sở để so sánh năng lực giữa các đơn vị thay vì chỉ lựa chọn theo giá thành. 

3. Nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 có bị hạn chế về kích thước cột không? 

Trả lời: Kích thước cột phụ thuộc vào thiết kế kiến trúc, kết cấu và tải trọng công trình. Gia chủ không nên sao chép nguyên kích thước cột của nhà gỗ xây trên nền đất, mà cần phối hợp giữa tỷ lệ truyền thống và điều kiện chịu lực thực tế. 

4. Làm thế nào để hạn chế nứt, cong vênh và mối mọt cho nhà gỗ trên tầng 3? 

Trả lời: Cần chọn gỗ đạt chất lượng phù hợp, kiểm soát độ ẩm, bảo quản cấu kiện đúng cách và xử lý tốt các vị trí dễ đọng nước. Trong quá trình sử dụng, gia chủ nên kiểm tra định kỳ mái, chân cột, mối nối và bề mặt gỗ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. 

5. Nên chọn đơn vị nào thi công nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 trọn gói? 

Trả lời: Gia chủ nên ưu tiên đơn vị có kinh nghiệm thi công nhà gỗ cổ truyền, năng lực gia công cấu kiện và khả năng phối hợp với kỹ sư kết cấu. 

Kết luận 

Công trình nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn không chỉ là một dấu ấn thi công đặc thù, mà còn mang ý nghĩa về sự kế thừa nghề mộc qua mối liên hệ giữa nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến và đơn vị tiền thân của Nhà gỗ Phúc Lộc. Đó cũng là nền tảng để Phúc Lộc tiếp tục khẳng định năng lực bằng chất lượng thực tế của từng công trình. 

Nếu quý gia chủ đang có kế hoạch làm nhà gỗ thờ tự, nhà gỗ 3 gian hoặc 5 gian, chúng tôi sẵn sàng đồng hành từ khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án kiến trúc đến thiết kế, gia công và lắp dựng trọn gói. Phúc Lộc sẽ cùng quý vị cân đối diện tích, nhu cầu sử dụng và ngân sách để lựa chọn phương án phù hợp, hướng đến một công trình bền vững, trang nghiêm và xứng đáng với giá trị gia đình gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc

Số điện thoại: 0973812666

Nhận tư vấn thiết kế từ KTS Chuyên gia của Nhà gỗ Phúc Lộc

Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)

--> Click xem vị trí bản đồ đường đi tới Xưởng Phúc Lộc

>Tham khảo: những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ

Quét mã QR Zalo để được tư vấn và gửi báo giá chi tiết