Đối với nhà gỗ cổ truyền thì cửa bức bàn là một cấu kiện đóng vai trò rất quan trong. Loại cấu kiện này không chỉ giúp cho căn nhà có thể được bảo vệ và che chắn bởi thời tiết. Mà những họa tiết được chạm khắc trong cửa gỗ bức bàn còn chứa đựng nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Vậy hãy cùng nhà gỗ Phúc Lộc tìm hiểu về ý nghĩa trạm khắc trong cửa gỗ bức này.
Video về ngôi nhà gỗ 3 gian được hoàn thiện

Nội dung chính
Giới thiệu tổng quan về cửa bức bàn

Cửa bức bàn là một cấu kiện không thể thiếu trong kết cấu nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ. Cửa được ra đời với mục đích khá đơn thuần là dùng để bảo về và che chắn cho ngôi nhà. Thế nhưng, sự phát triển của của nhà gỗ cổ truyền , thì cửa bức bàn cũng đang dần được cải tiến và ngày càng có tính thẩm mỹ cao.
Cấu kiện này nằm giữa hai cột của một gian nhà, gồm 4 cánh ghép lại với nhau bằng các cối xay, ưu điểm của loại cửa này là có thể tháo dỡ rất thuận tiện. Trong kiến trúc nhà gỗ cổ truyền cửa bức bàn có 2 loại chính đó là: cửa ghép và cửa thượng song hạ bản.
Các mẫu cửa bức bàn phổ biến hiện nay trong kiến trúc nhà gỗ cổ truyền
Sau đây chúng tôi xin giới thiệu đến quý vị và các bạn vài mẫu cửa bức bàn nhà gỗ cổ truyền đang được ưa chuộng trên thị trường hiện nay.
Cửa bức bàn truyền thống đục chạm tứ quý

Đây là mẫu cửa được sử dụng phổ biến trong các công trình nhà gỗ 3 gian, 5 gian cổ truyền. Điểm nổi bật nằm ở phần pano phía trên được đục chạm các họa tiết:
- Tùng – Cúc – Trúc – Mai
- Long – Ly – Quy – Phượng
- Hoa sen, chữ Thọ, triện cổ
Kiểu cửa này mang giá trị thẩm mỹ cao, thể hiện sự sang trọng và nét đẹp văn hóa Á Đông. Phần chạm khắc thường được thực hiện thủ công bởi những nghệ nhân lành nghề, tạo chiều sâu và độ tinh xảo cho công trình.
Mẫu cửa truyền thống phù hợp với:
- Nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ
- Từ đường, nhà thờ họ
- Nhà gỗ sân vườn phong cách xưa
Cửa bức bàn thượng song hạ bản

Thượng song hạ bản” là cách gọi dựa trên cấu tạo của cánh cửa:
- Phần trên (thượng song): thiết kế dạng song tiện hoặc con tiện gỗ, tạo độ thoáng và khả năng lấy sáng tự nhiên.
- Phần dưới (hạ bản): sử dụng các tấm gỗ đặc ghép pano kín, giúp tăng độ chắc chắn và đảm bảo sự riêng tư.
Sự kết hợp này tạo nên tổng thể vừa kín đáo vừa thanh thoát – một đặc trưng rất riêng trong kiến trúc truyền thống Việt.
>Xem thêm: các tin tức thú vị của nhà gỗ
– Tăng sự thông thoáng cho không gian: Phần song phía trên giúp không khí lưu thông tốt hơn, đặc biệt phù hợp với kiểu nhà gỗ cổ truyền có hiên rộng và không gian mở. Nhờ đó, ngôi nhà luôn giữ được sự thoáng mát tự nhiên mà không cần phụ thuộc nhiều vào các thiết bị hiện đại.
Cửa bức bàn đục chạm đơn giản

Khác với lối chạm khắc dày đặc trước đây, nhiều gia chủ hiện nay ưu tiên các mẫu cửa bức bàn tối giản với hoa văn tiết chế hơn. Các chi tiết được tinh gọn nhằm:
- Tạo cảm giác thanh thoát
- Giảm sự rườm rà
- Tăng tính hiện đại nhưng vẫn giữ nét cổ truyền
Thông thường, mẫu cửa này chỉ tập trung chạm nhẹ ở:
- Lá lật
- Diềm pano
- Ô thoáng phía trên
Phong cách này đặc biệt phù hợp với những công trình:
- Nhà gỗ kết hợp nhà hiện đại
- Nhà gỗ sân vườn nghỉ dưỡng
- Công trình yêu cầu sự nhẹ nhàng, tinh tế
Ý nghĩa chạm khắc trong cửa gỗ bức bàn

- Bên cạnh việc cửa có tác dụng bảo vệ ngôi nhà gỗ khỏi điều kiện thời tiết khắc nhiệt. Thì trên các họa tiết và hoa văn được chạm khắc trên cửa bức bàn còn có ý nghĩa rất sâu sắc. Hầu hết trên các cánh cửa bức bàn thì họa tiết được trạm khắc nhiều nhất đó là bộ tranh tứ quý “tùng – cúc – trúc – mai” và bộ tranh “đào – lê – thủ -lựu”. Mỗi một họa tiết được chạm khắc này đều có những ý nghĩa riêng về mặt tâm linh.
- Về bộ tranh tứ quý “ Tùng – cúc – trúc – mai” Đây được xem là những hoa văn và họa tiết được chạm khắc nhiều nhất trên cửa. Bởi ý nghĩa nhân văn mà nó đem lại như: sự mạnh mẽ vươn lên như giống như cây tùng, loài hoa cúc thì tượng trưng cho sự vạn thọ, phúc lộc dồi dào, cây trúc tượng trưng cho người quân tử, hoa mai tượng trưng cho sự thanh khiết, dịu dàng và đầy kiêu hãnh.
- Về bộ tranh bát quả “đào – lê – thủ – lựu” được đục chạm trên cửa bức bàn. Đây là những họa tiết chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc như đào thì tượng trưng cho sự vạn thọ, may mắn. Lê cầu cho mọi việc được diễn ra suôn sẻ. Phật thủ tượng trưng cho sự che trở và bảo vệ. Còn đối với quả lựu thì lại tượng trưng cho sự no đủ, đông đúc, con cháu đầy đàn.

-->Từ những họa tiết được chạm khắc trên cửa bức bàn đã thể hiện được vị thế của gia chủ. Bên cạnh đó còn thể hiện được quan điểm sống và tính cách nổi bật, có những người thì ưa thích sự đơn giản mộc mạc, có những người lại yêu thích sự cầu kỳ, tỉ mẩm.
Cửa bức bàn không đơn thuần là hạng mục đóng mở trong nhà gỗ cổ truyền mà còn mang giá trị văn hóa, phong thủy và dấu ấn thẩm mỹ riêng của mỗi công trình. Từng đường nét chạm khắc trên cửa đều thể hiện quan niệm sống, mong cầu tài lộc, bình an và sự hưng thịnh của quý gia chủ qua nhiều thế hệ. Với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực nhà gỗ cổ truyền, chúng tôi nhận thấy rằng một bộ cửa bức bàn đẹp chính là điểm nhấn góp phần nâng tầm thần thái và chiều sâu cho tổng thể không gian sống.
Tại Phúc Lộc, chúng tôi luôn chú trọng từ khâu tuyển chọn gỗ, lên mẫu chạm khắc cho tới kỹ thuật hoàn thiện nhằm tạo nên những bộ cửa bức bàn chuẩn mực cả về giá trị sử dụng lẫn tính nghệ thuật. Nếu quý vị đang tìm kiếm đơn vị thi công nhà gỗ 3 gian, 5 gian trọn gói uy tín, chuẩn kiến trúc cổ truyền Bắc Bộ, Phúc Lộc sẵn sàng đồng hành để kiến tạo nên công trình bền vững, đẳng cấp và mang đậm bản sắc truyền thống Việt.
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế từ KTS Chuyên gia của Nhà gỗ Phúc Lộc
Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
--> Click xem vị trí bản đồ đường đi tới Xưởng Phúc Lộc
>Tham khảo: những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ
>Tham khảo: những dự án nhà gỗ cổ truyền đẹp
>Tham khảo: Nhà gỗ Phúc Lộc
Quét mã QR Zalo để được tư vấn và gửi báo giá chi tiết

