Khi bước vào một ngôi nhà gỗ mít, người ta có cảm giác như đang bước vào một không gian có linh hồn, với đặc trưng của mùi gỗ dịu nhẹ, sắc vàng ấm áp, những cột kèo trầm mặc đã đứng yên qua hàng thời gian. Xưa nay gỗ mít không chỉ là vật liệu xây dựng, mà còn là một phần của văn hóa nhà Việt, gắn với đình làng, nhà thờ họ, và những nếp nhà gỗ mít 3 gian truyền thống. Thế nhưng, trong thời đại ngày nay những ngôi nhà làm bằng mít lại đang dần khan hiếm. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến điều này, tất cả sẽ được bật mí trong nội dung bài viết sau đây.

Video tham khảo lắp dựng nhà gỗ mít ta trồng vườn

Nhà gỗ mít trong đời sống của người Việt

Trong suốt chiều dài lịch sử, nhà gỗ mít không chỉ là một kiểu nhà ở, mà còn là một phần rất sâu của đời sống tinh thần người Việt. Ở nông thôn Bắc Bộ xưa, từ nhà 3 gian của nông dân khá giả đến nhà thờ họ, đình làng, chùa chiền, gỗ mít xuất hiện như một vật liệu “chuẩn mực”.

Điều đặc biệt của gỗ mít nằm ở tính cơ lý rất Việt của nó. Gỗ mít không cứng như lim, không nặng như táu, cũng không bóng bẩy như gõ, nhưng lại có độ ổn định cao trong điều kiện khí hậu nóng ẩm. Những cây gỗ già ít bị mối mọt, ít nứt nẻ, và đặc biệt tỏa ra một mùi hương nhẹ, rất dễ chịu. Bước vào một ngôi nhà gỗ mít lâu năm, người ta thường cảm thấy không khí khô ráo, ấm áp và một cảm giác mà gỗ công nghiệp hay bê tông không thể mang lại. Chính vì vậy, người xưa hay có câu: “Nhà gỗ mít thì mát về hè, ấm về đông”.

Trong kiến trúc truyền thống, gỗ mít còn mang ý nghĩa tâm linh. Vì mít là loại cây gắn với vườn nhà, với đời sống nông nghiệp, nên khi dùng làm cột, kèo, nó tạo cảm giác “nhà mọc lên từ đất của mình”. Đó là lý do gỗ mít thường được dùng cho nhà thờ họ, nơi người Việt gửi gắm ý niệm về cội nguồn và sự bền vững của dòng tộc.

Nhưng giá trị của nhà gỗ mít không chỉ nằm ở vật liệu, mà nằm ở vai trò xã hội của nó. Một ngôi nhà 3 gian bằng gỗ mít thường là trung tâm của đại gia đình, đây là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, nơi tiếp khách, nơi diễn ra giỗ chạp, cưới hỏi. Gỗ mít có màu vàng ấm, càng dùng lâu càng sẫm lại, giống như ký ức gia đình lấp đầy theo năm tháng. Mỗi vết mòn trên cột, mỗi mộng gỗ ăn khít, đều là dấu vết của đời sống, không thể sao chép.

Tôi cần tư vấn

Ngày nay, dù nhà gỗ mít không còn phổ biến, nhưng mỗi công trình còn tồn tại đều giống như một mảnh ký ức vật chất của văn hóa Việt. Nó nhắc ta rằng đã có một thời con người xây nhà không chỉ để ở, mà để sống cùng thời gian, cùng tổ tiên và cùng thiên nhiên. Và chính vì vậy, giá trị của nhà gỗ mít không nằm ở sự xa xỉ, mà ở chiều sâu văn hóa mà nó mang theo.

>Xem thêm: Nhà gỗ mít 3 gian tại Văn Lâm Hưng Yên

Lý do nhà gỗ mít ngày nay hiếm người thi công

Một điều không phải ngẫu nhiên mà ngày nay nhà gỗ mít ngày càng khan hiếm trên thị trường. Tất cả đều có những lý do cụ thể như sau:

Gỗ mít ta khan hiếm, gỗ mít tây nhập khẩu khó, ít hàng chuẩn

• Gỗ mít ta hiện nay trở nên khan hiếm không phải vì người Việt không còn trồng mít, mà vì không còn loại mít đủ “tuổi gỗ” để làm nhà rất ít. Mít dùng trong kiến trúc truyền thống phải là mít cổ thụ 60 đến100 năm tuổi, thớ dày, ruột đặc, ít nước, nhiều dầu tự nhiên.
• Trong khi đó, hầu hết mít hiện nay là mít ghép, mít cao sản, trồng để lấy quả, thân mềm, xốp, nhiều rác, không thể dùng làm cột kèo. Những cây mít cổ còn sót lại thì nằm rải rác trong vườn dân, không đủ số lượng, không đủ đường kính để dựng cả một ngôi nhà.
• Còn gỗ mít tây nhập khẩu lại rơi vào nghịch lý khác đó là có nhưng không chuẩn. Hơn nữa, nguồn cung không ổn định, lô tốt lô xấu, rất khó kiểm soát chất lượng. Vì vậy, trên thị trường hiện nay, mít ăn quả  thì nhiều nhưng mít “đúng chuẩn làm nhà” thì cực hiếm, khiến cả thợ lẫn chủ nhà đều e dè khi lựa chọn.

Giá trị kinh tế của ngôi nhà cao

• Hiện nay thì để làm nhà mít thì mức giá trên thị trường sẽ cao hơn các loại nhà gỗ khác. Nhưng theo thời gian thì ngôi nhà này sẽ càng tăng giá trị. Tuy nhiên đây cũng sẽ là lý do khiến cho ngôi nhà gỗ mít sẽ ngày càng khan hiếm.

Quá trình xử lý gỗ lâu

• Lý do là gỗ mít đúng chuẩn vừa hiếm, vừa khó xử lý, lại phải phơi hong nhiều năm và thi công hoàn toàn thủ công, khiến chi phí bị đọng lại trong thời gian dài. Trong khi đó, nếu dùng gỗ lim hoặc các loại gỗ nhập khẩu ổn định hơn, xưởng có thể làm nhanh hơn.

Tôi cần tư vấn

Tốn nhiều thời gian thi công

• Để thi công ngôi nhà bằng gỗ mít sẽ tốn khá nhiều thời gian hơn các loại gỗ khác. Gỗ phải khô tự nhiên trước khi sử dụng mít tươi mềm, chứa nhiều nước, nếu dựng ngay sẽ cong vênh, nứt mộng, co rút sau một vài năm. Thời gian phơi và hong gỗ đạt tiêu chuẩn thường từ 1 đến 3 năm, không thể rút ngắn. Gỗ mít thớ xoắn, mềm, dễ xé, nên các mộng, chốt, kèo, cột phải đục, rà, chỉnh tay từng chi tiết. Hầu như đều là thi công thủ công bằng tay nên tốn nhiều thời gian.

Nên làm nhà gỗ mít hay nhà gỗ lim thì tốt?

Chúng tôi xin giới thiệu đến quý vị và các bạn một bảng so sánh, để có thể thấy được những ưu điểm và hạn chế của hay loại nhà gỗ này. Thông qua đó sẽ có những quyết định tốt nhất.

FAQ: nhà gỗ mít

1. Tại sao gỗ mít làm nhà lại khó tìm gỗ đạt tiêu chuẩn?

Trả lời: Nhà gỗ cần những cấu kiện lớn như cột, xà, kẻ, quá giang nên phôi phải có kích thước và chất lượng tương ứng. Trong khi đó, gỗ mít hiện nay thường được sử dụng cho đồ nội thất, nên việc gom đủ lượng gỗ lớn, đồng đều cho cả một căn nhà không đơn giản.

2. Gỗ mít có dễ bị nứt khi làm nhà không?

Trả lời: Có thể xảy ra nếu gỗ chưa được làm khô đúng cách hoặc thợ xử lý phôi không phù hợp. Với cấu kiện lớn, quá trình cân bằng ẩm sau khi đưa vào công trình cần được tính đến ngay từ khâu tuyển gỗ và gia công.

3. Nhà gỗ mít có đắt hơn nhà gỗ lim không?

Trả lời: Không thể kết luận chỉ dựa vào tên loại gỗ. Chi phí còn phụ thuộc kích thước nhà, số lượng cột, khối lượng gỗ, mức độ chạm khắc, mái, đá và phần xây dựng đi kèm. Quan trọng hơn là nguồn gỗ mít có đủ chất lượng và kích thước theo thiết kế hay không.

4. Nhà gỗ mít có bị cong vênh sau khi lắp dựng không?

Trả lời: Nguy cơ cong vênh có thể giảm đáng kể nếu gỗ được tuyển và hong sấy, phơi khô phù hợp trước khi gia công. Ngoài chất lượng gỗ, tay nghề thợ và cách bố trí mộng, liên kết cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của kết cấu.

5. Nhà gỗ mít nên dùng gỗ nguyên khối hay ghép?

Trả lời: Với các cấu kiện chính của nhà gỗ truyền thống, gia chủ thường quan tâm đến gỗ nguyên khối vì tính đồng nhất và giá trị thẩm mỹ. Gỗ ghép có thể xuất hiện ở một số hạng mục phù hợp, nhưng cần phân định rõ đâu là cấu kiện kết cấu chính.

Sự vắng bóng của ngôi nhà gỗ mít trong đời sống ngày nay không phải là sự ngẫu nhiên, mà là cả một quá trình dài lịch sử. Gỗ mít ngày nay luôn cần được bảo tồn và phát huy giá trị nhiều hơn nữa. Thế nhưng để làm nhà gỗ cổ truyền 3 gian, 5 gian sự lựa chọn tuyệt vời sẽ luôn là gỗ lim Nam Phi, với trữ lượng lớn, dễ dàng thi công. Vậy thì các bác đang có nhu cầu cần làm nhà gỗ lim vui lòng liên hệ ngay với Nhà Gỗ Phúc Lộc.

Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc

Số điện thoại: 0973812666

Nhận tư vấn thiết kế từ KTS Chuyên gia của Nhà gỗ Phúc Lộc

Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)

--> Click xem vị trí bản đồ đường đi tới Xưởng Phúc Lộc

>Tham khảo: những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ

>Tham khảo: những dự án nhà gỗ cổ truyền đẹp

>Tham khảo: Nhà gỗ Phúc Lộc

Quét mã QR Zalo để được tư vấn và gửi báo giá chi tiết