Một nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 vốn đã là phương án đặc biệt, nhưng khi công trình ấy được chính một nghệ nhân làm nhà gỗ ấp ủ trong thời gian dài thì giá trị lại càng khác biệt. Tại Chàng Sơn – Hà Nội, nghệ nhân nhà gỗ Nguyễn Khắc Tiến đã hiện thực hóa mong ước lâu năm về một không gian nhà gỗ cổ truyền đẹp, bề thế ngay trên tầng 3.
Trong quá trình hoàn thiện công trình, chúng tôi – Phúc Lộc đặc biệt chú trọng sự chuẩn xác của từng cấu kiện, tỷ lệ kiến trúc và cách xử lý kết cấu khi nhà gỗ nằm trên cao. Qua công trình thực tế này, quý vị có thể thấy rõ những yêu cầu riêng khi thi công một ngôi nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3.
Nội dung chính
1. Tổng quan công trình nhà gỗ 3 gian trên tầng 3
- Loại hình: nhà gỗ 3 gian trên tầng 3
- Quy mô: 22 cột
- Chất liệu: Gỗ lim tali Nam Phi
- Diện tích khuôn viên đất: Khoảng 300m2
- Địa điểm: Chàng Sơn Hà Nội
- Hạng mục thực hiện: Thi công nhà gỗ 3 gian trọn gói
- Thời gian hoàn thiện: 4 tháng
1.1 Thông số kỹ thuật chi tiết ngôi nhà
- Nhà gỗ 3 gian chiều dài 7,86m; chiều sâu nhà 6,66m (bao gồm hiên – không tính bậc tam cấp). Gian chính giữa có khoảng gian 2,53m, hai gian bên có khoảng gian 2,35m (kích thước tính tim cột)
- Ngôi nhà gỗ 3 gian 22 cột thứ tự kích thước các cột như sau: cột cái có đường kính 27cm, cột con có đường kính 25cm, cột hậu và cột hiên có đường kính 24cm.
- Nhà gỗ 3 gian 22 cột sử dụng dòng gỗ lim tali Nam Phi
2. Quá trình hoàn thiện ngôi nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn Hà Nội
2.1 Diện mạo bên ngoài – nét đẹp nhà gỗ cổ truyền trên tầng 3
- Mái nhà gỗ: Mái được tạo độ dốc khoảng 68%, vừa đảm bảo sự cân đối với tổng thể kiến trúc, vừa hỗ trợ thoát nước mưa nhanh, hạn chế tình trạng nước đọng lâu trên bề mặt mái. Công trình sử dụng ngói ta nung thủ công thay cho vật liệu hiện đại, qua đó giữ lại vẻ mộc mạc, trầm ấm và nét đặc trưng vốn có của kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền Bắc Bộ.
- Chi tiết mái: Các chi tiết trang trí trên mái được tiết chế, không thiên về sự cầu kỳ mà chú trọng những yếu tố đặc trưng như gạch hoa chanh, đấu lớn, triện nóc cùng các đường nét uốn lượn mềm mại. Đỉnh nóc được làm đại tự với hình tượng “lưỡng long chầu nguyệt” biểu tượng của sự cân bằng âm dương, được sơn màu vàng nhạt tạo sự hài hoà
- Tường xây gạch, trát vữa và sơn hoàn thiện: Phần tường được xây bằng gạch, trát vữa phẳng và phủ lớp sơn vàng nhạt. Tông màu nhẹ tạo phông nền trang nhã, làm nổi bật màu sắc và đường nét của bộ khung gỗ, đồng thời tạo sự chuyển tiếp hài hòa giữa chất liệu gỗ truyền thống với phần tường xây hiện đại.
2.2 Bên trong nhà gỗ – Nét truyền thống hiện diện qua từng cấu kiện
Nội thất nhà gỗ 3 gian được bố trí theo nguyên tắc cân đối, hài hòa, giữ được sự trang nghiêm nhưng vẫn tạo thuận tiện cho sinh hoạt hằng ngày. Từng khu vực được tính toán để đáp ứng đồng thời nhiều nhu cầu: thờ cúng tổ tiên, tiếp đón khách và quây quần trong đời sống gia đình.
Gian giữa làm không gian thờ tự
- Gian giữa – không gian thờ tự trang nghiêm: Đây là không gian trung tâm và có diện tích lớn nhất, được dành cho việc thờ gia tiên. Được nghệ nhân nhà gỗ Nguyễn Khắc Tiến đặc biệt chăm chút từng chi tiết. Các phần nội thất được chọn lựa kỹ lưỡng, đảm bảo tính thẩm mỹ và ý nghĩa sâu sắc bao gồm các cấu kiện như: án gian, bàn cơm, giường hành, cửa võng, y môn kép, hoành phi câu đối, cuốn thư, ngai thờ…
- Hai gian bên – không gian trò chuyện, tiếp khách: Hai gian phía ngoài được bố trí làm nơi tiếp khách, tạo cảm giác gần gũi nhưng vẫn giữ được sự trang trọng cần thiết. Điểm nhấn trong không gian là những món nội thất truyền thống quen thuộc như: bộ trường kỷ, được sắp đặt hài hòa với hệ khung gỗ. Cách bài trí này không chỉ thuận tiện cho việc trò chuyện, tiếp đón mà còn tạo sự đồng điệu giữa nội thất và kiến trúc nhà gỗ cổ truyền.
- Vách thuận – đục chạm tinh xảo: Trong đó có những bức tranh đục chạm hình ảnh cá chép hoá rồng ( là hình tượng gắn với sự học, ý chí), tùng lộc (đại diện cho sự trường thọ, tài lộc và bình an). Từng chi tiết được nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến lựa chọn tỉ mỉ và mang nhiều ý nghĩa cho nếp nhà.
- Hệ thống cấu kiện – chạm khắc theo lối cổ truyền: Các cấu kiện như câu đầu, kẻ ngồi, con rường, thượng lương, khung lá hạ diệp, khung song ô thoáng… đều được tính toán và lựa chọn cách đục chạm ở mức vừa phải. Đường nét không chạm quá sâu mà thiên về nét nông, mềm, bám thân theo hình khối tự nhiên của từng cấu kiện, kết hợp hài hòa với những họa tiết mang đậm phong cách cổ truyền. Chính sự tiết chế này giúp các chi tiết có chiều sâu mà không tạo cảm giác nặng nề, đồng thời làm nổi bật vẻ sang trọng, tinh tế của công trình nhưng vẫn giữ trọn tinh thần nguyên bản của nhà gỗ 3 gian.
>Xem thêm: Các dự án nhà gỗ 3 gian
2.3 Hiên nhà gỗ 3 gian – Bí quyết tạo nên tỷ lệ kiến trúc hài hòa
Khi làm nhà gỗ cổ truyền, chúng tôi thường quan tâm đến sự cân đối của phần hiên với chiều cao nhà, độ sâu hiên và tổng thể bộ khung, bởi chỉ cần tỷ lệ thiếu hài hòa, công trình sẽ mất đi vẻ thanh thoát vốn có.
- Vì đốc hiên: Kết cấu được tạo theo dạng con rường xếp chồng, kết hợp các họa tiết hoa lá lật với đường nét chạm vừa phải. Phần này không nên làm quá nặng về hoa văn; điều quan trọng là giữ được tỷ lệ giữa chiều sâu hiên, chiều cao mái và thân nhà, từ đó tạo cảm giác chắc chắn nhưng không nặng nề.
- Kẻ hiên: Đây là cấu kiện vừa đảm nhiệm chức năng liên kết, vừa tạo điểm nhấn cho mặt tiền. Các tích chạm như tứ quý hóa rồng được xử lý trên thân kẻ giúp tăng giá trị thẩm mỹ, đồng thời đưa những biểu tượng quen thuộc của văn hóa truyền thống vào kiến trúc mà không làm mất đi tính mộc mạc của nhà gỗ.
- Cửa bức bàn: Hệ cửa gồm 3 bộ cửa bức bàn với pano đặc, được lựa chọn các tích ngũ phúc lâm môn, ngũ quả đào – lê – thủ lựu và tùng – cúc – trúc – mai. Cách bố trí này tạo sự phong phú về nội dung chạm khắc nhưng vẫn có chủ đề thống nhất, gắn với những mong cầu về phúc lộc, sung túc, sinh sôi và cuộc sống thuận hòa. Các ô nhỏ điểm lá cổ giúp mặt cửa có thêm lớp lang mà không bị rối mắt.
- Khung song ô thoáng: Phía trên hệ cửa là khung song ô thoáng, bên dưới chia thành các ô tam sơn theo từng khoang. Việc kết hợp các họa tiết sen, trúc, tùng, cúc, mai không chỉ tăng tính trang trí mà còn giúp hệ cửa có độ thoáng cần thiết. Đây là cách xử lý quan trọng để phần hiên giữ được cảm giác nhẹ, sáng và có sự giao tiếp với sân vườn bên ngoài.
- Ngưỡng cửa: Ngưỡng được thiết kế với kích thước vừa phải, cao khoảng 50cm. Ngoài chức năng hoàn thiện chân cửa, ngưỡng còn mang ý nghĩa văn hóa trong không gian thờ tự. Theo quan niệm truyền thống, khi bước qua ngưỡng, việc hơi cúi người cũng thể hiện thái độ cung kính trước không gian thờ cúng và gia tiên.
3. Điểm đặc biệt ngôi nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn Hà Nội
Nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn – Hà Nội có điểm đặc biệt ngay từ vị trí xây dựng. Với kinh nghiệm thực tế, chúng tôi nhận thấy việc đưa một công trình nhà gỗ cổ truyền lên tầng cao không đơn thuần là thay đổi vị trí đặt nhà, mà kéo theo nhiều yêu cầu về kết cấu, vận chuyển và lắp dựng. Công trình của nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến vì vậy mang lại những giá trị đáng chú ý:
- Tận dụng hiệu quả quỹ đất: Thay vì dành toàn bộ diện tích tầng dưới cho nhà gỗ, phương án đặt trên tầng 3 giúp gia chủ vừa có không gian nhà gỗ riêng, vừa giữ được diện tích bên dưới cho các công năng khác.
- Giữ được giá trị kiến trúc truyền thống: Dù nằm trên tầng cao, hệ nhà 3 gian vẫn được thể hiện qua bộ khung gỗ, tỷ lệ gian, hệ mái và các cấu kiện truyền thống. Đây là yếu tố quyết định để công trình không trở thành một không gian hiện đại “mang dáng” nhà gỗ.
- Yêu cầu thi công, tính toán chịu lực chuẩn: Khi làm nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3, yếu tố chịu lực cần được tính toán ngay từ giai đoạn lên phương án, bởi toàn bộ khung gỗ, mái, ngói và các hạng mục hoàn thiện đều tạo tải trọng đáng kể lên hệ kết cấu bên dưới. Với công trình thực tế, chúng tôi không chỉ quan tâm nhà gỗ có đẹp hay đúng tỷ lệ truyền thống, mà trước hết phải đảm bảo nền đỡ đủ khả năng tiếp nhận tải trọng trong suốt quá trình sử dụng.
4. FAQ – nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3
- Làm nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 có ảnh hưởng đến kiến trúc nhà bên dưới không?
Trả lời: Có thể ảnh hưởng nếu không tính toán đồng bộ. Vị trí chân cột nhà gỗ cần được xem xét cùng hệ dầm, cột và tường bên dưới để tránh truyền tải không đúng điểm chịu lực.
- Nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 có cần thay đổi kích thước so với nhà dưới đất không?
Trả lời: Không nhất thiết. Kích thước vẫn có thể giữ theo tỷ lệ nhà gỗ cổ truyền, nhưng cần cân đối với diện tích tầng 2, khả năng chịu lực và điều kiện vận chuyển. Không nên cố tăng kích thước chỉ để tạo cảm giác bề thế.
- Muốn làm nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 thì nên bắt đầu từ đâu?
Trả lời: Quý gia chủ nên bắt đầu bằng khảo sát hiện trạng và xác định nhu cầu sử dụng, sau đó mới chốt diện tích, kiểu nhà, loại gỗ và ngân sách. Phúc Lộc có thể tư vấn phương án trọn gói dựa trên diện tích tầng 2, khả năng kết cấu, nhu cầu thờ tự và mức đầu tư của từng gia đình.
- Nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 có cần chống thấm kỹ hơn không?
Trả lời: Có. Khi nhà gỗ nằm trên tầng cao, cần kiểm soát nước mưa tại mái, chân cột, khu vực tiếp giáp giữa nhà gỗ và kết cấu xây dựng. Nước đọng hoặc thấm lâu ngày có thể ảnh hưởng đến cả gỗ và hệ kết cấu bên dưới.
- Nhà gỗ 3 gian trên tầng 3 có bị mất đi vẻ cổ truyền không?
Trả lời: Không nhất thiết. Vẻ cổ truyền phụ thuộc nhiều vào tỷ lệ kiến trúc, hệ khung gỗ, mái, hoa văn và cách xử lý không gian hơn là vị trí nhà ở tầng nào. Nếu thiết kế đúng tỷ lệ, công trình vẫn giữ được thần thái nhà gỗ Bắc Bộ.
Kết luận
Công trình nhà gỗ lim 3 gian trên tầng 3 tại Chàng Sơn – Hà Nội không chỉ hoàn thiện một mong ước lâu năm của nghệ nhân Nguyễn Khắc Tiến, mà còn cho thấy nhà gỗ cổ truyền hoàn toàn có thể tạo nên một không gian đẹp, bề thế trên tầng cao nếu được tính toán đúng ngay từ kết cấu, tỷ lệ kiến trúc đến quá trình lắp dựng. Với chúng tôi, giá trị của một ngôi nhà gỗ không nằm ở việc sử dụng gỗ quý hay đầu tư lớn, mà nằm ở sự chuẩn xác và phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế của gia chủ.
Nếu quý vị đang có dự định làm nhà gỗ, đặc biệt là phương án nhà gỗ trên tầng 3, hãy để Phúc Lộc đồng hành ngay từ bước đầu. Chúng tôi tư vấn thi công nhà gỗ trọn gói dựa trên diện tích khu đất, kiểu nhà mong muốn, công năng và ngân sách của từng quý gia chủ; từ thiết kế, lựa chọn gỗ, gia công tại xưởng đến lắp dựng và hoàn thiện, giúp công trình đạt đúng giá trị mà gia chủ kỳ vọng.
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế từ KTS Chuyên gia của Nhà gỗ Phúc Lộc
Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
--> Click xem vị trí bản đồ đường đi tới Xưởng Phúc Lộc
>Tham khảo: những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ
Quét mã QR Zalo để được tư vấn và gửi báo giá chi tiết
